Lion Heart Foundation
  

WEBLOG

Werkbezoek Yele - 8 Maart 2014
door: Werkbezoek Yele

Februari 2014
Na een prima reis vanuit Amsterdam, arriveren wij tegen de avond in Sierra Leone. Al cirkelend boven de landingsbaan is goed te zien dat het land een van de armste ter wereld is. In de korte minuten voor de wielen de grond raken, zijn vooral zandwegen en Afrikaanse (leem)hutten te zien. In de verte één asfaltweg, als een vreemde eend in de bijt. Het contrast kan bijna niet groter: zelf zit je in een hyper modern vliegapparaat, terwijl onder je de tijd lijkt stil te staan.

Bij aankomst valt de temperatuur als een warme deken om ons heen. Afrika, we zijn er! We worden hartelijk begroet door de driver van Lion Heart die ons naar Allison Guesthouse brengt. Een prima hotelletje met schone kamers. We drinken een lokaal Star biertje en gaan slapen. De volgende dag vertrekken we landinwaarts richting Yele. Een tocht van ruim vier uur: deels over asfalt, merendeels over hobbelige en stoffige zandpaden. We passeren hier en daar een dorpje. Als expat kind, opgegroeid in Azië, dacht ik behoorlijk wat armoede te hebben gezien, maar toch raken de leefomstandigheden van de mensen in dit land mij diep. Hutten van klei en palmbladeren, het bestaat gewoon nog anno 2014.

Yele
Na aankomst in Yele gaan we naar het Lion Heart Medical Centre, waar we een rondleiding krijgen en heldere uitleg over de gang van zaken. Het ziekenhuis beschikt over 2 verpleegafdelingen, een polikliniek, een operatie kamer, een uitslaapkamer, 2 onderzoekskamers, een röntgenkamer, een apotheek, een eigen laboratorium en een grote kraamafdeling compleet met bevallingskamer. Indrukwekkend, zeker als je je bedenkt dat hier vijf jaar geleden alleen nog maar een kleine EHBO post stond.

Bij de ingang van de kliniek staan een aantal moeders te wachten, hun baby's in kleurige doeken op de rug gebonden. Een meisje van een jaar of zeven sjouwt haar broertje op eenzelfde manier met zich mee. Ik bedenk me dat ik op die leeftijd met poppen speelde…

Van heinde en verre komen mensen naar het Lion Heart Medical Centre. Ze arriveren voornamelijk lopend of op een brommer. Op woensdagochtend zie ik een motor het terrein van het ziekenhuis oprijden. Op het apparaat zitten drie mensen, niet ongebruikelijk in Sierra Leone. Als de bestuurder af stapt glijdt een van de passagiers bijna op de grond. Het is direct duidelijk: dit is de patiënt. Een verschrompeld oud vrouwtje, zwaar ondervoed en flink ziek. Waarschijnlijk een overdosis van de traditionele kruidenbehandeling, toegediend door de lokale medicijnenboer. Zij wordt naar binnen gedragen waar de arts en verpleging zich over haar ontfermen.

De O.K.
Diezelfde dag sta ik voor het eerst van mijn leven (gehuld in blauw outfit, OK-muts en mondkapje) op de operatiekamer. Een jonge man heeft een cyste in zijn hals, formaat tennisbal, die verwijderd moet worden. Ik mag kijken. Wat een pracht ervaring! Onze tropenarts Erdi Huizenga verzorgt de narcose, nauwlettend gevolgd door de lokale ‘nursing-aid’ die opgeleid wordt tot anesthesie assistent. Dan snijdt de chirurg, dr. Herman Veen (reisgenoot en tevens bestuurslid van LHF), de afgetekende plek op het lichaam open. Ik val bijna van mijn kruk van spanning en enthousiasme tegelijk.

Ineens is het donker en stil in de kamer. Donker omdat het licht uitvalt en stil omdat het anesthesie apparaat stagneert: jawel… de elektriciteit laat het afweten. Iedereen blijft rustig en werkt geconcentreerd door. Er wordt een bouw lamp met batterij aangezet en buiten start iemand de generator. Ik ben ogenschijnlijk de enige die het geheel met klotsende oksels en een hartslag van boven de 500 staat te bekijken.

Zo zijn er gedurende de hele week ontelbaar veel momenten waarop ik mij realiseer hoeveel creativiteit van de arts(en), verpleging en laboranten wordt gevraagd. Regelmatig bevinden zij zich in een, voor Nederlandse begrippen, ondenkbare situatie en moeten zij werken met middelen die op dat moment aanwezig zijn. Diep respect heb ik voor al deze mensen die met zoveel bezieling hun vak zo goed mogelijk uitoefenen.

Ook ben ik getroffen door de toewijding van de ‘nursing-aids’: de lokale ziekenverzorgers die zijn opgeleid in het Lion Heart Medical Centre. Extreem leergierig en hard werkend voor een beter bestaan voor zichzelf, hun familie en community. Van het maandsalaris worden zakken rijst gekocht voor de hele familie; de middelbare school betaald voor jongere broertjes en sobere kleding gekocht voor zusjes. Mijn gedachten gaan terug naar mijn eerste loonstrookje, wat een contrast…

LHMC
De kinderafdeling van het LHMC is behoorlijk gevuld, net als de verpleegafdeling van de volwassenen. Alleen in de kraamafdeling is het deze week rustig. Er liggen in totaal drie moeders met baby’s. Gelukkig wel allemaal gezond geboren. Helaas is dat niet altijd het geval. Deze toch al kwetsbare patiënten komen vaak pas (veel te) laat naar het ziekenhuis.

Dat geldt overigens niet alleen voor zwangere vrouwen. Veel patiënten komen naar het ziekenhuis als laatste redmiddel. Zo werd er een vrouw binnen gebracht die niet meer kon lopen. Dr Erdi maakte een röntgenfoto: de longen van de vrouw waren volledig aangetast door tuberculose. De kans dat de ziekte ook in haar wervelkolom zou zitten was daarbij heel groot. Een bijkomend probleem in dit soort gevallen is dat het heel aannemelijk is dat niet alleen de vrouw besmet is, maar ook haar hele gezin.    

Eind januari is een nieuwe lichting van twaalf jongeren uit de regio begonnen aan hun opleiding tot nursing aid (=ziekenverzorgende). De groep wordt opgeleid om in de toekomst extra handen aan het bed in te kunnen zetten. Zij krijgen iedere dag les van onze tropenarts en andere collega’s uit het LHMC. Het is mooi om te zien hoe gemotiveerd de leerlingen zijn, maar even zo mooi is het om te zien met hoeveel energie en enthousiasme er les wordt gegeven. Iedere dag wordt actief de kennis van de leerlingen getest. Dr Erdi gooit een bal naar een van de leerlingen en vraagt: “hoe noem je dit botje” of  “welk orgaan bevindt zich hier” al wijzend op haar eigen lichaam. Ze weet spelenderwijs iedereen bij de les te houden en corrigeert waar nodig. Soms scherp, soms met een grap. De energie spat er vanaf.

Dr Erdi en haar collega’s zijn niet de enige die lesgeven. Gedurende ons verblijf is laboratorium analist, René Scheeper er ook. Hij is als vrijwilliger van Lion Heart voor de tweede keer in Yele om onze lokale “Lab Technician” en zijn (eveneens lokale) assistent op te leiden. René heeft veel laboratorium benodigdheden uit Nederland meegenomen en ook een apparaat waarmee lever, nier en hart functies kunnen worden onderzocht.  Het is mooi om te zien hoe gedreven deze drie mensen in het kleine lab, van ongeveer 6 vierkante meter, aan het werk zijn. 

Witneus!!
Lopend door het dorp Yele, worden wij de hele week breed lachend onthaald door jong en oud: “Oporto, Oporto” (= witneus). Overal hetzelfde vrolijke ritueel. Veel bewoners leven onder de armoede grens, toch laten ze hun humeur er niet door bepalen. Ze zijn niet zielig, integendeel ze proberen er onder de zware omstandigheden het beste van te maken. Opvallend genoeg bedelen ze niet, al komen de kinderen wel erg graag naar je toe. Soms aaien ze even over mijn melkwitte armen om vervolgens giechelend een stap terug te nemen. Dolgraag willen ze op de foto.


Na een week nemen we afscheid en diep onder de indruk vertrekken we weer richting het vliegveld. Nu weten we nog beter waarvoor we het allemaal doen. Een diepe buiging maak ik voor iedereen die deze mooie projecten mogelijk maakt, en heeft gemaakt. En een groot woord van DANK voor iedereen die mijn verblijf daar zo bijzonder heeft gemaakt.

Groeten, Maciel

PS>Ik weet het. Het is cliché, maar wat werkt een week in Yele relativerend. En wat hebben wij het toch goed in ons kikkerlandje. In een opvoedkundige poging mijn kinderen iets mee te geven van het leven in Yele, laat ik ze een foto zien van een poepend peutertje in de buitenlucht. “Kijk”, zeg ik “dit kindje heeft geen wc en voor water moeten ze helemaal naar een waterput lopen”. Een nuchter antwoord volgt: “Dat is makkelijk, dan moeten ze na het poepen en plassen zeker ook niet altijd de handen te wassen…”. Tsja, als je het zo bekijkt heeft ieder nadeel wel een voordeel. Misschien laat ik ze straks alle drie een rondje door het huis lopen met een emmer water op het hoofd, zou dat indruk maken?

 

 BLOGS   
BLOG
Onze communicatieadviseur Maciel Toorenvliet ging op werkbezoek naar Yele
lees meer >
WILDE GANZEN
Steunt zowel de bouw van de isolatieafdeling, als het bouwen van een solarpark bij het Lion Heart Medical Centre!
lees meer >